El limpiabotas
Sciuscià
Franco Interlenghi, Rinaldo Smordoni, Annielo Mele, Bruno Ortenzi, Emilio Cigoli, Gino Saltamerenda, Peppino Spadaro, Antonio Nicotra, Leo Garavaglia
- 91 min.
Na Roma da posguerra, dous nenos traballan de limpabotas para gañar a vida, á vez que protagonizan pequenos furtos, intentando non ser atrapados pola policía. Soñan con mercar un cabalo cos cartos aforrados.
Filme esencial e moi influínte de Vittorio De Sica, foi a súa primeira gran longa neorrealista logo dunha primeira etapa facendo comedias e filmes románticos. Retrata a sociedade italiana tal como era na altura, traballando con rapaces da rúa e en localizacións reais para conseguir autenticidade. Un dos filmes seminais do movemento que marcou todo o cinema europeo na posguerra.
- Ano:1946
- Países de produción: Italia
- Guión: Sergio Amidei, Adolfo Franci, Cesare Zavattini, Cesare Giulio Viola
- Fotografía: Anchise Brizzi
- Montaxe: Niccolò Lazzari
- Produtora(s): Alfa Cinematografica
Sobre o filme
Peter Bondanella
El limpiabotas é case un comentario irónico sobre a nota de esperanza que ecoa ao final de Roma, ciudad abierta, xa que nela De Sica dramatiza a traxedia da inocencia infantil corrompida polo mundo dos adultos.
(...) O estilo cinematográfico de De Sica incorpora unha profunda comprensión das posibilidades estéticas da montaxe da posta en escena, que obviamente se inspira nos mestres franceses da xeración anterior. Utiliza constantemente os ángulos de cámara ou a localización dos planos para subliñar as progresivas limitacións impostas á liberdade dos dous nenos. Os créditos da obra superpóñense ao decorado da prisión infantil, un presaxio ominoso do desastre que se aveciña.
A escena inicial da película, rodada en exteriores, é unha toma do cabalo ao galope que representará o ideal de liberdade na obra, un baremo co que debe medirse o resto da película.
Mentres van de a cabalo, os nenos son filmados desde un contrapicado que ennobrece os seus personaxes e dálles o aspecto, como sinalou Bazin, dunha estatua ecuestre; con todo, cando se dedican ao seu oficio, ese mesmo plano contrapicado, pero esta vez desde a súa perspectiva, subliña a súa humilde condición no mundo; a sensación de confinamento continúa, xa que varios planos a través das fiestras das celas sitúan os mozos nun ambiente opresivo e claustrofóbico e restrinxen os seus movementos. Con todo, a escena culminante da película —ambientada fóra da prisión e rodada non en exteriores, como foi o caso da toma inicial do cabalo, senón nun estudio— pon fin a esa sensación de confinamento, xa que as calidades estéticas da fotografía se fusionan á perfección coa traxedia de Pasquale.
O mesmo que Renoir ou Welles, De Sica aproveita con frecuencia as posibilidades da técnica da posta en escena para condensar unha gran cantidade de información visual nun só plano. É emblemático o seu tratamento dun motín carcerario, no que tres planos visuais serven para delinear o drama humano que só está implícito na trama: ao fondo, con gran profundidade de campo, están os nenos amotinados; o plano intermedio contén o mozo que actuará como pacificador entre os dous limpabotas, e Pasquale e Giuseppe sitúanse en primeiro plano. (...)
En todas as súas primeiras películas neorrealistas, De Sica é aínda máis consciente que Rossellini de que a súa «realidade» filmada é produto da ilusión cinematográfica, e desfruta enormemente revelándollo ao espectador atento.
Peter Bondanella en Italian Cinema. From Neorealism to the Present (The Continuum Publishing Company, 1990), pp. 53-55.